Açıklama
Bu kitap, Tuncay AKCAOĞLU, Sümeyye MUTLU ve Sümeyye ÖZSOY’a ait metinlerden oluşmaktadır.
Tuncay AKCAOĞLU’na ait “Sîbeveyhi’nin Kurtubî’ye Etkisi” adlı çalışmada Arap dilbiliminin kurucu figürlerinden biri olan Sîbeveyhi’nin teorik nahiv anlayışına, Endülüs’ün önde gelen müfessirlerinden Kurtubî’ ye ait olan el-Câmi‘ li-Ahkâmi’l-Kur’ân adlı eserinden hareketle Kurtubî’nin Sîbeveyhi ile ilişkisi ele alınmıştır. Kurtubî’nin Sîbeveyhi’den yaptığı şahid, örnek, eleştiri gibi atıflar konularına göre tasnif edilmiştir.
Çalışmada dilsel analiz, yalnızca biçimsel bir çözümleme aracı olarak değil, aynı zamanda Kur’an ayetlerinin mana dünyasını meydana getiren aslî unsurlardan biri olarak algılanmıştır. Bu bağlamda, Sîbeveyhi’nin ortaya koyduğu teori ve gramer kuramlarının, Kurtubî’ deki etkisi ortaya konulmuştur.
Sümeyye MUTLU’ya ait çalışmada ise modern Arap edebiyatının doğuşu ve etkilendiği akımlar ele alındı. Modern Arap edebiyatı, 19. yüzyıldan itibaren Batı etkisiyle yeni biçim ve içerikler kazanmış; klasisizm, romantizm, realizm ve sembolizm gibi edebî akımlar, Arap edebiyat çevrelerinde karşılık bularak yerel özelliklerle harmanlanmıştır. Necîb el-Kîlânî, İmâdüddîn Halîl, Muhammed Hasan Beraygaş ve Abdurrahman Ra’fet Paşa gibi birçok öncü isimlerin katkılarıyla sistemleşmiştir. Bu süreçte roman, hikâye, şiir ve tiyatro gibi türlerde dikkat çeken eserler üretilmiş; İslâmî edebiyat hem içerik hem de estetik yönüyle modern Arap edebiyatı içinde kendine ait özgün bir yer edinmiştir.
Bu dönüşüme paralel olarak gelişen İslâmî edebiyat ise, Batı merkezli edebî anlayışlara alternatif sunarak İslâmî dünya görüşünü temel alan özgün bir edebî yöneliş ortaya koymuştur. Seyyid Kutub’la başlayan bu hareket, yalnızca edebî değil aynı zamanda fikrî ve ahlâkî bir derinliğe sahip bir alan hâline gelmiştir. Özelde Müslüman bireyi, genelde ise tüm insanlığı İslâmî fazilet ve ilkelere yönlendirmeyi amaçlayan bu yaklaşım; aynı zamanda küfür, fesat, ahlaki yozlaşma, adaletsizlik ve zulüm gibi tehditlere karşı da bir mücadele aracı olarak değerlendirilmiştir. Bazı yazarlar bu edebî yönelimi “edebü’d-da‘ve” (davet edebiyatı) olarak tanımlamakta; onu insanları hakikate ve güzelliğe çağıran bir sanat biçimi olarak görmektedir. Bu anlayış çerçevesinde eser veren Müslüman edebiyatçılar, estetikle ahlâkı birleştirerek bireyi kötülükten sakındırma, toplumsal barışı sağlama ve İslâm dünyasını tehdit eden zararlı ideolojilere karşı bilinç uyandırma hedefi taşımaktadır. Bu bağlamda İslâmî edebiyat, yalnızca bir edebî tür değil, aynı zamanda İslâm’ın değerlerini sanat yoluyla görünür kılmaya çalışan bütüncül bir ifade biçimi olmuştur.
Sümeyye ÖZSOY’a ait son çalışmada ise Nisa Sûresi özelinde emir ve nehiy sığalarının anlama yansıması ele alınmaktadır. Bu çalışma, Kur’an-ı Kerim’in Nisâ Sûresi’nde yer alan emir ve yasak kiplerini konu edinmektedir. Bu sûrede yer alan bu sigalar, yetim hakları, kadınların korunması, evlilik müessesesi, boşanma hükümleri, miras paylaşımları ve akrabalık ilişkileri gibi sosyal düzenlemelere dair ayetlerdir. Bu lafızlar, hem Arap dili ve belagati açısından hem de fıkıh usulü ilkeleri çerçevesinde derinlemesine analiz edilmiştir. Emir ve nehiy kiplerinin Kur’an’daki kullanım bağlamları, lafzî anlamları ve içerdiği hükmî boyutlar detaylı bir şekilde ele alınmış, bu kiplerin sadece literal anlamlarının ötesinde, hukuki ve ahlâkî boyutlarının da karşılaştırmalı bir perspektifle sunulmuştur. Çalışmanın temel amacı, Kur’an’ın aile yapısına dair sunduğu evrensel ilke ve kuralları, güncel toplumsal yapılar ve modern yaşamın getirdiği değişimler ışığında yeniden yorumlayarak değerlendirmek, bu ilahî rehberliğin bugünün sorunlarına nasıl çözümler sunabileceğini ortaya koymaktır. Metodolojik olarak, ilgili ayetlerin nüzul sebepleri, tefsir kaynaklarındaki farklı yorumlar ve fıkıh âlimlerinin istinbatları incelenmiş, böylece konunun çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınması sağlanmıştır.
9786255648211 Sümeyye MUTLU, Tuncay AKCAOĞLU, Sümeyye ÖZSOY sümeyye mutlu, tuncay akcaoğlu, sümeyye özsoy Klasik ve Modern Dönemde Arap Dili Seyhan ÖZSOY
