Açıklama
Bu çalışma, Türkiye’nin güneyinde Fırat Nehri’nin batısında yer alan ve II. ile III. hicrî yüzyıllarda “Şam Sugurları” olarak adlandırılan sınır bölgelerindeki hadis rivayetini incelemektedir. Tarsus, Misis, Adana, Anavarza, Hades, Maraş ve Malatya gibi şehirler; burada ribât yapan büyük muhaddislerle (İbnü’l-Mübârek, Ebû İshak el-Fezârî, Îsâ b. Yûnus es-Sebîʿî, Adanalı İshak b. Îsâ et-Tabbâʿ), onların yanına yolculuk eden âlimlerle (Ahmed b. Hanbel, Ebû Dâvûd, Nesâî), rivayetleri ve râvilerini tetkik edenlerle (İbn Maîn, Ebû Hâtim), kadılarla (Ebû Ubeyd, İbn Ebî’l-Madâʾ) ya da buraların yerli âlimleriyle (Luwayn, Hadathlı Ömer b. Zurâre, Malatyalı Fudayl b. Muhammed) yakından ilişkilidir. Ayrıca sugurlar, Ebû İshak’ın Sîyer’i ve Ebû Dâvûd’un Sünen’i gibi önemli teliflerle de anılmıştır. Çalışmada önce “sugur” kavramının anlamı, önemi ve ribâtın faziletleri ele alınarak bu tarihî hadis hareketinin arka planı açıklanmakta; ardından Tarsus ve Misis gibi ana merkezlerdeki rivayet faaliyetleri, buralara yerleşen muhaddisler ve Kütüb-i Sitte müelliflerinin rivayette bulunduğu râviler ile Kütüb-i Sitte’de yer almayan bazı önemli isimler istatistikî ve analitik yöntemle incelenmektedir. Bu iki merkezin rivayette neden geliştiği ve dönemin büyük şehirleri olan “ʿAvâsım” Halep ve Antakya’ya göre neden daha üstün olduğu da analiz edilmiştir. Daha sonra Adana, Hadath, Anavarza, Maraş ve Malatya’daki rivayet hareketleri aynı metodolojiyle ele alınmış; böylece sugurlardaki muhaddislerin askerî, ilmî ve sosyal rolleriyle birlikte rivayetlerin genel hadis birikimine katkısı ve dönemin ilmî-kültürel hayatına etkisi ortaya konulmuştur. 9786255648709 Musab HAMOD musab hamod حديثُ الثغور İbrahim TÜFEKÇİ
